Hoe ‘Miami Vice’ de jaren ’80 pastelkleurde

Het idee kwam uit een Time Magazine-artikel over een nieuwe federale wet in de Verenigde Staten, zegt bedenker Anthony Yerkovich over Miami Vice. In de strijd tegen de steeds driester wordende drugskartels in de jaren tachtig mochten agenten van Amerikaanse misdaadbestrijdingsdiensten alle geconfisqueerde waren uit een arrestatie blijven gebruiken in verdere acties. Dat betekende dat alle drugs en wapens die ze in beslag namen voortaan de hunne waren, maar ook dat ze luxegoederen als sportwagens en speedboten konden inpalmen. Dat hielp onder meer bij undercoveropdrachten, waarin de agenten geloofwaardiger overkwamen als ze de mondaine levenswandel van drugsdealers konden simuleren.

MiamiVice_1

Dus toerden hoofdpersonages, detectives Sonny Crockett (Don Johnson) en Ricardo Tubbs (Philip Michael Thomas) in een Ferrari Daytona Spyder (in werkelijkheid een omgebouwde Chevrolet Corvette die erop leek), een Ferrari Testarossa (later, nadat de Spyder van Crockett door een wapenhandelaar werd getorpedeerd met een Stingerraket) en een Cadillac Coupe DeVille rond, sjeesden ze over de wateren in een Wellcraft Scarabspeedboot, en gebruikten ze bloedgeld om de kenmerkende designerkostuums te kunnen dragen. “Het bestaan van die wet gaf ons de mogelijkheid een serie te maken over agenten met een miezerig jaarinkomen van 35.000 dollar die toch toegang krijgen tot de nodige luxespeeltjes om een player van hen te maken”, zegt Yerkovich in een documentaire op de dvd-box van het eerste seizoen van de serie.

Stijlgoeroe

Het verhaalidee van Yerkovich, dat naar zijn zeggen na een kwartier praten met studiobonzen al verkocht was, werd het inhoudelijke fundament onder een concept dat al langer speelde. Miami Vice, een politieserie die van 1984 tot 1989 liep op de Amerikaanse televisie, moest tegelijkertijd aan een esthetische nood op de televisiemarkt beantwoorden die een pief van het Amerikaanse mediabedrijf NBC dacht te hebben ontdekt: er moest een MTV Cops komen, een politieserie in de videoclipstijl van muziekzender MTV, die drie jaar eerder het daglicht had gezien in de VS.

miami_vice_s1_1

De kenmerkende stijl van de serie, met linnen kostuums, donkere Ray Banzonnebrillen, geföhnd haar (in een parodiestrip van het Amerikaanse Mad Magazine droeg hoofdpersonage Crockett een haardroger in zijn schouderholster in plaats van een pistool) en mouwloze T-shirts, werd later een mikpunt van spot. Maar achter de pasteltinten en de gebroken witte kostuums zat wel een stille revolutie. Miami Vice was de allereerste Amerikaanse televisieserie die met het technische en esthetische sérieux van een bioscoopfilm werd gemaakt en plaveide daardoor de weg voor andere Amerikaanse mainstreamtelevisieseries met hoge productiekosten. Tegenwoordig, met series als Homeland, True Blood en CSI (waarvan de productiecrews vaak niet weinig Miami Vice-veteranen tellen), is het normaal dat er veel productiemiddelen worden gespendeerd aan een aflevering van een televisieserie. In zijn tijd was Miami Vice, met een budget van meer dan een miljoen dollar per aflevering, een dure vogel.

Dat geld ging voor een groot deel op aan stilering. Regisseur Michael Mann, die in 2006 ook de bioscoopfilm maakte, was officieel uitvoerend producent van de serie, maar zijn echte functie was die van ‘stijlgoeroe’. Hij koos met veel precisie locaties en andere attributen, zoals voorbijrijdende auto’s, uit: geen enkel decorstuk mocht afsteken tegen de kleur van het kostuum van Don Johnson. “Elke locatie, hoe onbeduidend de scène ook was, moest in de stijl van de serie passen”, zegt de Nederlandse filmregisseur Ate de Jong, die in 1987 een aflevering uit het vierde seizoen regisseerde. “Daar werd met veel aandacht op toegezien. In het begin deed Michael Mann dat, later heeft hij dat gedelegeerd: er was een productiebijbel en er werd een afzonderlijk productiebedrijf ingehuurd om locaties te zoeken.”

In the Air Tonight

Ook het kleurenpalet lag vast: geen grondkleuren en zeker geen rood. De crème-, zalm- of appelblauwzeegroenkleurige decors moesten wél afsteken tegen de louche buurten waar de serie zich voor het merendeel afspeelde. Meestal werd er op locatie gefilmd, in de door drugsgebruik, criminaliteit en rassenrellen compleet verbrokkelde South Beachbuurt in Miami, waar pasteltinten echter een constante waren in de decoratie. Vaak liet het productieteam ter plaatse een gevel opnieuw schilderen, omdat hij te verweerd was om te kunnen dienen voor de opname.

Miami_Vice_best_Opening_Theme_ever_

Belangrijker dan dat kleurenpalet is de visuele ‘taal’ die in Miami Vice werd geïntroduceerd. Camerastandpunten volgden elkaar snel op, de nachtopnamen bevatten hopen neon, het beeld werd soms functioneel bevroren, en de montage was bijzonder snedig. Hele scènes waren een videoclip op zich: aan het einde van de dubbele pilootaflevering worden 2 à 3 volle minuten besteed aan een autorit waarin de twee hoofdpersonages geen woord tegen elkaar zeggen en het nummer ‘In the Air Tonight’ van Phil Collins alle achtergrondgeluiden verdringt. Tegelijkertijd wordt de auto vanuit alle mogelijke camerastandpunten – inclusief de motorkap, de wielen, een hand die de schakelpook bedient en een voet die over het gaspedaal wrijft – gefilmd. “Als men zegt dat Miami Vice behoorlijk revolutionair was, is dat niet overdreven”, zegt De Jong. “Veel wat nu als normaal wordt beschouwd in televisiefictie was in die tijd not done. Er was toen een veel grotere kloof tussen televisie en film. Mann probeerde die te overbruggen. Hij werkte bijvoorbeeld liever met filmregisseurs dan met tv-regisseurs, omdat die volgens hem te geremd waren. Ook cineasten uit de opkomende scene van de videoclip waren minder geschikt voor Mann. Die konden volgens hem dan weer geen verhaal vertellen.”

Miami Vice was de allereerste televisieserie met een contemporaine soundtrack. Terwijl andere tv-series uit die tijd hoogstens muzakversies van actuele deuntjes afspeelden, deden de producenten alle moeite om de (dure) rechten van popnummers uit de tijd binnen te halen. Typische eightiesnummers, waaronder ‘Pride (In the Name of Love) van U2, ‘Cry’ van Godley & Creme en ‘Satellite’ van The Hooters, kwamen allemaal in de serie voor. Miami Vice was een muzikale spons, die – tussen de synthesizerscore van huismuzikanten Jan Hammer en Tim Truman door – alle bekende popdeuntjes van het moment opzoog.

“Miami Vice vat de jaren tachtig in een notendop samen”, zegt Fokke van der Meulen, die deel uitmaakt van het op de jaren tachtig geënte dj-duo Don Johnson & Lt. Castillo (hij is die laatste) en sets draait op fuiven en partijen. “Het was een uitvergrote, glamoureuze versie van het tijdperk, met de grote epauletten en de te wijde kostuums, maar ook met de juiste keuze van muziek. Ik ben altijd een grote fan gebleven.”

Ellende en nihilisme

Narratief maakte Miami Vice een hele evolutie door. De prille afleveringen van het eerste seizoen hielden zich, los van de sterk afwijkende visuele stijl, nog min of meer aan de conventies van het politiegenre, en bevatten een aantal komische elementen. Maar de serie werd in de Verenigde Staten getorpedeerd door langlopende laatavondsoaps als Dallas en Falcon Crest, die op hetzelfde tijdstip op concurrerende tv-zenders liepen.

Creditstestarossa

Miami Vice dreigde zelfs na enkele afleveringen al te worden afgevoerd, toen de creatieve geesten erachter snel het roer omgooiden. De vrijblijvende en plezierige elementen, zoals Crocketts alligator Elvis, werden eruit gezwierd, de dialogen werden (een beetje) scherper, de personages en de thema’s donkerder. Stilaan kwamen er ook maatschappelijke hete hangijzers in voor, zoals mensenhandel, de karteloorlogen in Zuid-Amerika en het Noord-Ierse conflict. Miami Vice werd, voor televisieseries, een toonbeeld van wat later neo-noir werd genoemd, en vooral voorkwam in de film: personages die zich in uitzichtloze situaties bevinden, met vaag belichte achtergronden om de grauwheid van hun bestaan te onderstrepen. Bijna elke aflevering van seizoen drie, vier en vijf eindigde met een venijnig, nihilistisch staartje, waarin bijna altijd wel iemand de pijp uitging.

De twee hoofdpersonages werden dan ook, meer dan die in andere tv-series, gehard door het leven. Ze kregen de ene emotionele uppercut na de andere: scheidingen en destructieve liefdesbreuken, collega’s en vrienden die de dood vonden, gangsters die door hun eigen schuld vrijkwamen uit de gevangenis, lieven en echtgenotes die met opzet werden omgelegd door booswichten, enzovoort. Tot op de duur ook dat een beetje belachelijk werd. Vooral personage Sonny Crockett (Johnson) kreeg in de loop van vijf seizoenen Miami Vice zoveel ellende te verwerken dat elk normaal mens er, zoals de Amerikaanse schrijver Gore Vidal eind jaren tachtig zei in een interview, geestesziek van zou worden.

De jaren tachtig waren dan ook niet om te lachen, en zeker niet in Amerikaanse grootsteden als Miami. De serie sloeg in haar tijd dan ook een grotere krater dan we achteraf beseffen, zegt De Jong. “De jaren tachtig verloren een beetje hun onschuld in Miami Vice. Drugsgebruik, bijvoorbeeld, was een maatschappelijke realiteit geworden, en niet langer een aberratie. Miami Vice was de eerste televisieserie die dat erkende.”

Ronald Meeus

 

Dit artikel verscheen eerder in De Morgen.

Advertenties

Reacties zijn gesloten.